Robotik yapay mesane ameliyatı, mesanenin cerrahi olarak çıkarılması gereken uygun hastalarda bağırsaktan yeni bir idrar deposu oluşturulması ve bu yapının idrar kanalına bağlanması işlemidir.

Tıbbi olarak ortotopik neobladder olarak adlandırılan yapay mesanenin amacı, böbreklerden gelen idrarın vücut içerisinde depolanmasını ve uygun hastalarda idrarın doğal idrar kanalından dışarı atılmasını sağlamaktır.

Yapay mesane her hasta için uygun değildir. Hastalığın özellikleri, böbrek fonksiyonları, hastanın genel sağlık durumu ve cerrahi açıdan uygunluk birlikte değerlendirilerek karar verilir.

Yapay mesane, kişinin kendi mesanesinin çıkarılmasının ardından genellikle bağırsaktan alınan bir bölüm kullanılarak oluşturulan yeni idrar deposudur.

“Yapay” olarak adlandırılmasına rağmen sentetik veya mekanik bir mesane değildir. Hastanın kendi bağırsak dokusundan cerrahi olarak yeni bir yapı oluşturulur.

Bu yeni idrar deposu böbreklerden gelen idrarı taşıyan üreterlere ve uygun hastalarda doğal idrar kanalına bağlanır.

Mesanenin çıkarılmasından sonra yapay mesanenin robotik cerrahi yardımıyla oluşturulması robotik yapay mesane ameliyatı olarak tanımlanabilir.

Bu işlem genellikle mesanenin çıkarıldığı radikal sistektominin ardından gerçekleştirilen rekonstrüktif aşamadır.

Robotik sistemin sağladığı büyütülmüş üç boyutlu görüntü ve hareket kabiliyeti yüksek cerrahi enstrümanlar, bağırsaktan yeni idrar deposunun oluşturulması ve gerekli bağlantıların yapılması sırasında cerraha teknik olanak sağlar.

Mesane çıkarıldıktan sonra bağırsaktan uygun uzunlukta bir bölüm ayrılır. Bu bağırsak bölümü cerrahi olarak yeniden şekillendirilerek idrarı depolayabilecek bir yapı oluşturulur.

Üreterler oluşturulan yeni mesaneye bağlanır. Yapay mesane daha sonra doğal idrar kanalına bağlanarak idrarın vücuttan doğal yolla uzaklaştırılması hedeflenir.

Ameliyat sırasında iyileşme sürecini desteklemek amacıyla çeşitli kateter ve stentler kullanılabilir.

Yapay mesane ameliyatı kapsamlı bir rekonstrüktif cerrahi olduğundan ameliyatın ayrıntıları hastanın anatomisine ve gerçekleştirilen cerrahiye göre değişebilir.

Yapay mesane her radikal sistektomi hastasına uygulanamaz.

Hastanın yapay mesaneye uygunluğu değerlendirilirken hastalığın özellikleri, idrar kanalının durumu, böbrek ve karaciğer fonksiyonları, bağırsakların durumu, yaş, genel sağlık ve hastanın ameliyat sonrası sürece uyum sağlayabilmesi gibi faktörler dikkate alınır.

Özellikle hastanın yeni mesanenin kullanımını öğrenmesi ve ameliyat sonrasındaki takip programına uyabilmesi önemlidir.

Bu nedenle üriner diversiyon yöntemi hasta ile ayrıntılı olarak değerlendirilerek belirlenir.

Yeni oluşturulan mesane, doğal mesanenin bütün sinirsel ve kas fonksiyonlarına sahip değildir. Bu nedenle hastanın ameliyat sonrasında yeni idrar yapma düzenine uyum sağlaması gerekir.

Hastalar belirli aralıklarla mesaneyi boşaltmayı öğrenir. İdrar yaparken karın kaslarından yararlanılması gerekebilir.

Bazı hastalarda yeni mesanenin yeterince boşaltılamadığı durumlarda aralıklı olarak kateter kullanılması gerekebilir.

Yeni mesanenin kullanımının öğrenilmesi bir adaptasyon sürecidir ve ameliyat sonrasında hastaya bu konuda ayrıntılı eğitim verilir.

Yapay mesane ameliyatından sonra idrar kontrolünün kazanılması zaman alabilir.

Özellikle ameliyatın ilk dönemlerinde gündüz veya gece idrar kaçırma görülebilir. Yeni mesanenin kapasitesi ve hastanın kontrolü zaman içerisinde değişebilir.

İdrar kontrolünün düzeyi hastanın yaşı, anatomik özellikleri, cerrahi süreç ve ameliyat sonrası rehabilitasyon gibi birçok faktörden etkilenir.

Bu nedenle iyileşme ve adaptasyon süreci her hastada farklıdır.

Mesanenin çıkarılmasından sonra uygulanabilecek tek yöntem yapay mesane değildir.

Bazı hastalarda idrarın karın duvarındaki bir açıklıktan dışarı alınarak bir torbada toplandığı üriner diversiyon yöntemleri tercih edilebilir.

Yapay mesane ise uygun hastalarda idrarın doğal idrar kanalından yapılabilmesine olanak sağlayan seçeneklerden biridir.

Hangi yöntemin daha uygun olduğu hastalığın özellikleri, hastanın anatomisi, böbrek fonksiyonları, genel sağlık durumu ve yaşam koşulları birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Robotik yapay mesane ameliyatı sonrasında hasta hastanede yakından takip edilir. Yeni oluşturulan idrar deposunun ve bağırsakların iyileşmesi zaman gerektirir.

Ameliyat sonrasında kullanılan kateter ve stentler cerrahın belirlediği zamanlarda çıkarılır.

Hastaya yeni mesanenin boşaltılması, idrar yapma düzeninin oluşturulması ve günlük yaşamda dikkat edilmesi gereken konular hakkında bilgi verilir.

Takip sürecinde böbrek fonksiyonları, yeni mesanenin çalışması ve idrar yollarının durumu değerlendirilir.

Robotik yapay mesane, mesanenin çıkarılmasının gerekli olduğu uygun hastalarda idrarın vücut içerisinde depolanmasına ve doğal idrar kanalından dışarı atılmasına olanak sağlamayı amaçlayan rekonstrüktif bir cerrahi seçenektir.