Adrenal bezler, her iki böbreğin üst bölümünde bulunan ve vücudun hormon dengesinde önemli görevler üstlenen organlardır. Böbrek üstü bezlerinde gelişen kitlelerin büyük bölümü farklı nedenlerle yapılan görüntülemeler sırasında tesadüfen tespit edilebilir. Bazı adrenal kitleler ise hormon üretimine bağlı belirtilere neden olabilir.

Adrenal bezde tespit edilen her kitle ameliyat gerektirmez. Tedavi kararı; kitlenin büyüklüğü, görüntüleme özellikleri, hormon üretip üretmediği, büyüme gösterip göstermediği ve hastanın genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek verilir.

Cerrahi tedavinin gerekli olduğu uygun hastalarda adrenal bezin çıkarılması işlemi robotik cerrahi yöntemiyle gerçekleştirilebilir.

Adrenal bezler, sağ ve sol böbreğin üst kısmında yer alan küçük hormon bezleridir. Böbreklerle yakın komşulukta bulunmalarına rağmen böbrekten farklı görevleri olan ayrı organlardır.

Adrenal bezler kortizol, aldosteron ve adrenalin gibi vücudun kan basıncı, metabolizma, sıvı-elektrolit dengesi ve stres yanıtında rol oynayan önemli hormonların üretimine katkıda bulunur.

Bu nedenle adrenal bezde bir kitle tespit edildiğinde yalnızca kitlenin boyutunun değil, hormon üretiminin de değerlendirilmesi önemlidir.

Adrenal bezde görüntüleme sırasında tespit edilen oluşumlar genel olarak adrenal kitle olarak tanımlanabilir.

Bu kitlelerin bir bölümü herhangi bir belirti oluşturmaz ve başka bir nedenle yapılan ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi veya MR incelemeleri sırasında tesadüfen fark edilir. Bu tür kitleler sıklıkla adrenal insidentaloma olarak adlandırılır.

Adrenal kitle tespit edildiğinde kitlenin görüntüleme özellikleri ve hormon üretip üretmediği değerlendirilerek takip veya tedavi planı oluşturulur.

Adrenal kitlelerin önemli bir bölümü herhangi bir belirtiye neden olmayabilir. Hormon üreten kitlelerde ise salgılanan hormonun türüne göre farklı belirtiler görülebilir.

Hastalarda;
• Kontrol edilmesi güç yüksek tansiyon
• Çarpıntı ve terleme atakları
• Baş ağrısı
• Kilo ve vücut yapısında değişiklikler
• Kas güçsüzlüğü
• Kan şekeri veya elektrolit dengesinde değişiklikler
gibi bulgular ortaya çıkabilir.

Bu belirtiler yalnızca adrenal hastalıklara özgü değildir. Tanı için görüntüleme ve hormonal değerlendirmelerin birlikte yapılması gerekir.

Adrenal bezde tespit edilen her kitlenin cerrahi olarak çıkarılması gerekmez.

Ameliyat kararı verilirken kitlenin büyüklüğü, görüntüleme özellikleri, zaman içerisindeki değişimi ve hormon üretimi birlikte değerlendirilir.

Hormon üreten adrenal kitlelerde veya görüntüleme özellikleri nedeniyle cerrahi tedavinin gerekli görüldüğü durumlarda adrenalektomi gündeme gelebilir.

Ameliyat kararı hastanın klinik özelliklerine göre kişiye özel olarak verilmelidir.

Robotik adrenal ameliyatı genel anestezi altında gerçekleştirilir. Küçük giriş noktalarından robotik kamera ve cerrahi enstrümanlar yerleştirilerek adrenal beze ulaşılır.

Cerrah, adrenal bezi çevresindeki anatomik yapılardan ve damar bağlantılarından kontrollü şekilde ayırır. Cerrahi planlamaya göre adrenal bez veya gerekli adrenal doku çıkarılır.

Robotik sistemin sağladığı büyütülmüş üç boyutlu görüntü ve hareket kabiliyeti yüksek enstrümanlar, adrenal bezin bulunduğu dar anatomik bölgede cerrahın hassas hareketler gerçekleştirmesine yardımcı olur.

Adrenal bezler küçük olmalarına rağmen önemli damarlar ve organlarla yakın komşuluk içerisindedir. Özellikle sağ adrenal bez büyük toplardamarlarla, sol adrenal bez ise böbrek ve çevresindeki farklı anatomik yapılarla yakın ilişkidedir.

Robotik cerrahi sistemi ameliyat bölgesinin büyütülmüş ve üç boyutlu görüntülenmesini sağlar. Robotik enstrümanların hareket kabiliyeti de dar alanlarda kontrollü cerrahi çalışma olanağı sunar.

Robotik adrenalektomi küçük giriş noktalarından gerçekleştirilen minimal invaziv bir cerrahi yöntemdir.

Cerrahi sonuçlar ise yalnızca kullanılan robotik teknolojiye değil; adrenal kitlenin özelliklerine, hastanın genel durumuna ve cerrahi ekibin deneyimine de bağlıdır.

Robotik adrenal ameliyatının uygunluğu her hasta için ayrı değerlendirilir.

Kitlenin büyüklüğü ve görüntüleme özelliklerinin yanı sıra hormon üretimi, çevredeki yapılarla ilişkisi ve hastanın daha önce geçirdiği ameliyatlar cerrahi planlamada dikkate alınabilir.

Özellikle hormon üreten adrenal kitlelerde ameliyat öncesi hazırlık önemlidir. Bazı hormonal hastalıklarda ameliyattan önce ilaç tedavisi ve kan basıncı kontrolü gibi özel hazırlıklar gerekebilir.

Bu nedenle adrenal cerrahi planlaması görüntüleme sonuçları ve hormonal incelemeler birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.

Robotik adrenal ameliyatından sonra hasta belirli bir süre hastanede takip edilir. Hastanede kalış ve günlük yaşama dönüş süresi gerçekleştirilen ameliyatın kapsamına ve hastanın genel durumuna göre değişebilir.

Çıkarılan adrenal doku patolojik incelemeye gönderilir. Ameliyat öncesinde hormon üretimi tespit edilmiş hastalarda ameliyat sonrasında hormon düzeylerinin yeniden değerlendirilmesi ve gerekli durumlarda ilaç tedavisinin düzenlenmesi gerekebilir.

Kontrollerde patoloji sonucu, hormonal durum ve hastanın klinik bulguları birlikte değerlendirilir.

Robotik adrenal (böbrek üstü) ameliyatının uygunluğu yalnızca adrenal kitlenin büyüklüğüne göre değil; kitlenin görüntüleme özellikleri, hormon üretimi ve hastanın genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.