Robotik piyeloplasti, böbreğin idrarı topladığı bölüm ile üreter arasındaki geçişte meydana gelen darlıkların cerrahi olarak düzeltilmesinde kullanılan robotik cerrahi yöntemidir. Bu bölgedeki darlık, idrarın böbrekten mesaneye doğru normal şekilde ilerlemesini zorlaştırabilir ve zaman içerisinde böbrekte genişlemeye neden olabilir.

Üreteropelvik bileşke darlığı olarak adlandırılan bu durumun tedavisinde amaç, dar olan bölümün düzeltilerek idrarın böbrekten üretere rahat biçimde geçmesini sağlamaktır. Cerrahi tedavinin gerekli olduğu uygun hastalarda işlem robotik piyeloplasti yöntemiyle gerçekleştirilebilir.

Böbreklerde üretilen idrar önce böbreğin toplayıcı sisteminde birikir, ardından üreter adı verilen kanallar aracılığıyla mesaneye taşınır.

Böbreğin idrarı topladığı renal pelvis ile üreterin birleştiği bölge üreteropelvik bileşke (UPJ) olarak adlandırılır. Bu bölgede oluşan darlık, idrarın böbrekten üretere geçişini zorlaştırabilir.

Darlık doğuştan bulunabileceği gibi farklı nedenlerle daha sonraki dönemlerde de ortaya çıkabilir. İdrar akışının bozulması sonucunda böbreğin toplayıcı sisteminde genişleme, yani hidronefroz gelişebilir.

Üreteropelvik bileşke darlığının oluşturduğu şikâyetler darlığın derecesine ve böbrek üzerindeki etkisine göre değişebilir.

Hastalarda;
• Yan veya bel bölgesinde ağrı
• Aralıklı gelişen böbrek ağrıları
• İdrar yolu enfeksiyonları
• İdrarda kan görülmesi
• Böbrekte genişleme
gibi bulgular ortaya çıkabilir.

Bazı hastalarda ise herhangi bir belirti bulunmadan yapılan görüntüleme incelemeleri sırasında böbrekte genişleme tespit edilebilir.

Üreteropelvik bileşke darlığının değerlendirilmesinde ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi ve gerekli durumlarda farklı görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.

Yalnızca böbrekte genişleme görülmesi her zaman cerrahi gerektiği anlamına gelmez. Darlığın idrar akışını ne ölçüde etkilediğinin ve böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi önemlidir.

Bu amaçla gerekli görülen hastalarda böbreğin idrarı boşaltma fonksiyonunu değerlendiren nükleer tıp incelemelerinden de yararlanılabilir.

Robotik piyeloplasti, böbrek ile üreter arasındaki daralmış bölgenin robotik cerrahi yardımıyla yeniden yapılandırılması işlemidir.

Cerrah ameliyat sırasında robotik sistemi bir konsol üzerinden kontrol eder. Robot ameliyatı kendi başına gerçekleştirmez; cerrahın hareketlerini robotik cerrahi enstrümanlara aktarır.

Robotik sistemin sağladığı büyütülmüş üç boyutlu görüntü ve hareket kabiliyeti yüksek enstrümanlar, üreter ve böbreğin toplayıcı sistemi gibi hassas yapılarda rekonstrüktif cerrahi işlemlerin gerçekleştirilmesine yardımcı olur.

Robotik piyeloplasti genel anestezi altında gerçekleştirilir. Karın bölgesinde oluşturulan küçük giriş noktalarından robotik kamera ve cerrahi enstrümanlar yerleştirilerek böbrek ile üreterin birleştiği bölgeye ulaşılır.

Darlığın bulunduğu bölüm cerrahi olarak değerlendirilir. Uygulanan tekniğe göre dar segment çıkarılarak sağlıklı üreter ile böbreğin idrar toplama bölümü yeniden birleştirilir.

Amaç, idrarın böbrekten üretere geçebileceği açık ve fonksiyonel bir bağlantı oluşturmaktır.
İyileşme döneminde idrar akışının devam etmesine yardımcı olmak amacıyla üreter içerisine geçici olarak Double-J (DJ) stent yerleştirilebilir.

Üreteropelvik bileşke darlığı bulunan her hastanın ameliyat olması gerekmez.

Cerrahi tedavi kararı verilirken hastanın şikâyetleri, darlığın derecesi, böbrekteki genişleme ve böbrek fonksiyonları birlikte değerlendirilir.

Darlığın idrar akışını belirgin şekilde engellediği, tekrarlayan şikâyetlere neden olduğu veya böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkilediği uygun hastalarda piyeloplasti gündeme gelebilir.

Robotik cerrahinin uygunluğu ise hastanın anatomik özellikleri, daha önce geçirdiği ameliyatlar ve genel sağlık durumu dikkate alınarak değerlendirilir.

Piyeloplasti, daralmış idrar yolunun yeniden oluşturulmasını gerektiren rekonstrüktif bir cerrahidir.

Robotik sistemin büyütülmüş üç boyutlu görüntüsü, cerrahın böbrek çıkışı ve üreter bölgesini ayrıntılı olarak görmesine yardımcı olur. Robotik enstrümanların hareket kabiliyeti ise dokuların ayrılması ve yeniden birleştirilmesi sırasında hassas cerrahi hareketlerin gerçekleştirilmesine olanak sağlar.

Ameliyat küçük giriş noktalarından gerçekleştirildiği için minimal invaziv bir cerrahi yöntemdir.
Cerrahi sonuçlar yalnızca kullanılan teknolojiye değil; darlığın özelliklerine, hastanın anatomisine ve cerrahi ekibin deneyimine de bağlıdır.

Ameliyat sonrasında hasta belirli bir süre hastanede takip edilir. Hastanede kalış ve günlük yaşama dönüş süresi hastanın genel durumuna ve gerçekleştirilen cerrahi işlemin kapsamına göre değişebilir.

Ameliyat sırasında DJ stent yerleştirildiyse stent belirlenen süre sonunda çıkarılır.

Takip sürecinde böbrekteki genişlemenin durumu ve idrarın böbrekten üretere geçişi gerekli görülen görüntüleme veya fonksiyonel incelemelerle değerlendirilebilir.

Robotik piyeloplastinin temel amacı yalnızca böbrekteki genişlemeyi azaltmak değil, idrarın böbrekten üretere geçişindeki tıkanıklığı ortadan kaldırarak böbrek fonksiyonlarının korunmasına yardımcı olmaktır.